Het is perfect om niet perfect te zijn

geschreven door: Jasmijn – Juffencoach

Dit ene zinnetje, dat me raakte in een liedje. Dat ene zinnetje dat we wat vaker tegen onszelf zouden moeten zeggen. Want ja, het is geweldig om te gaan voor een prachtig resultaat, om je 100% in te zetten en ervoor te zorgen dat alles voor iedereen tip top in orde is. MAAR, vergeet je jezelf niet? Want juist als je alles perfect wilt hebben, wil je het dus ook naar buiten toe perfect voor elkaar hebben. Daar past een inzinking, huilbui, ziek zijn of bad-hair-day niet bij.

Streven naar perfectie zit blijkbaar in veel mensen en vooral in heel veel leerkrachten. En het hoeft niet erg te zijn. Toch is het één van de redenen die meespelen waardoor iemand thuis komt te zitten met een burn-out. In mijn geval was mijn burn-out een combinatie van: perfectionisme, de controle langzaamaan kwijt raken, het allerbeste willen voor de kinderen in mijn klas en daarbij mezelf hoe langer hoe meer vergeten.

Die combinatie had tot gevolg dat ik langer en langer op school bleef, het alarm vaker aan en uit zette dan ik wilde. Was ik eenmaal thuis, vrijgezel die ik was, schoof ik een kant-en-klaar-maaltijd naar binnen om nog ‘even’ door te werken tot een uurtje of 11. In het begin was dat best fijn. Want, ondanks de laaaaange to-do list, had ik wel het gevoel dat ik ‘bij’ was met alles. Mijn groepsplannen super netjes op orde, strakke klassenmap, leerlingvolgsysteem helemaal bij…. 

Dat er regelmatig een kind flipte, met een stoel gooide of een puinhoop maakte van het lokaal, dat ik meer bezig was met verdriet en ruzies oplossen dan lesgeven, dat ik me af en toe best wanhopig voelde als de kinderen er waren…. dat negeerde ik voor het gemak. Want het leek naar buiten toe allemaal zo goed op orde. Dan zou het vanzelf wel weer goed komen. De kinderen voelden toch zeker mijn goede bedoelingen wel? Ze wisten toch zeker wel hoe hard ik voor zel werkte? Hoe graag ik de perfecte groep van ze wilde maken? Met het perfect ingerichte lokaal, de perfecte lessen en de perfecte sfeer….

Al die focus op het externe, wat voor mij een onderdeel is van perfectionisme, leidt helaas niet tot het gewenste resultaat van binnen. En weet je: kinderen maakt het niet uit hoe perfect dingen zijn. Kinderen maakt het uit hoe het met jou gaat. Ze voelen het als je moe bent, als je het even niet ziet zitten, als je denkt: fake it till I make it. Of ze nemen de ruimte en gaan lekker tekeer, óf ze trekken zich terug en worden kwetsbaar voor bullebakken. ONBEWUST droeg ik bij aan een neerwaartse spiraal van ongewenst gedrag in de groep, naar nog minder controle, naar steeds verder krimpende motivatie. Tot mijn hersenen uiteindelijk een kortsluiting veroorzaakten en ik niks meer kon…

Dus: hoe kun je zorgen dat perfectionisme je naar een positieve spiraal leidt ipv. naar een negatieve, zoals bij mij gebeurde?

  • De volgende 7 tips kunnen je verder helpen:

1) wees vaker in het moment

  • Door je een paar keer per dag kort te verbinden met je zintuigen.
  • Haal bewust adem, voel je lichaam, merk op wat er in je hoofd gebeurt.
  • Wat hoor je, zie je, proef je, voel je en ruik je?

2) besluit dat fouten maken mag

  • Daar LEER je van, daar groei je door.

3) spreek tijden met jezelf af:

  • hoe lang mag jij bezig zijn met lamineren? Tot het perfect is, dus 6x opnieuw omdat t scheef is? Of: over een uurtje is deze taak af.

4) doe wat je zegt dat je zou doen!

  • Wees integer en dan VOORAL naar jezelf. Jij bent de baas van jouw tijd. 

5) wees authentiek

  • Dat maakt je JUIST aantrekkelijker voor je medemens. Wees wie je bent. Of zoals Brene Brown zegt: “authenticiteit is dag in dag uit loslaten wie je denkt te moeten zijn en accepteren wie je werkelijk bent.”

6) laat oordeel en schuldgevoel los. 

  • Kijk naar wat er WEL is, welke schoonheid, kansen, voordelen er wél zitten in imperfectie

7) streef naar uitmuntendheid i.p.v. perfectie.

  • Bij perfectie streef je naar iets 100% correct doen. Je bent gefocust op hoe het eruit ziet/lijkt en vooral ook op of ANDEREN vinden dat het correct is. Perfectie is angst om te falen.
  • Bij uitmuntendheid gaat het erom dat je het goede doet. Het gaat om de REDEN dat je het doet en of dat resultaat overeenkomt met de reden. Uitmuntendheid is de drang naar succes en de commitment om iets uitzonderlijk goed te doen.

Hoe kom je daar?

  • beloon jezelf voor de moeite die je doet i.p.v. op het eindresultaat
  •  focus op wat je al WEL bereikt hebt i.p.v. op dat je nog niet genoeg hebt gedaan
  • vergelijk jezelf met jezelf en niet met anderen.

Ik besef me maar al te goed dat dit allemaal heel makkelijk klinkt. Het is niet zo simpel als: “volg deze 7 stappen en je bent er”. Want perfectionisme zit diep ingebakken in je systeem. Je wilt misschien ergens bij horen, aardig gevonden worden of je gezien en gehoord voelen. Je voelt je wellicht onzeker, weet niet goed wie je bent of waar je voor staat. Er zitten zo veel diepere oorzaken onder de drang naar perfectie, dat heeft wat moed nodig om dat aan te kijken.

En toch kunnen de 7 stappen je een stuk op weg helpen in je dagelijkse juffenleven. Ze kunnen leiden naar een bewustere kijk naar jezelf. Hoe meer je ermee oefent, hoe makkelijker het op den duur wordt om de focus te verleggen naar jouw interne welzijn, dan naar het externe plaatje.

Een andere manier waarop je kunt leren omgaan met je perfectionisme, is streven naar meer balans. Want perfectionisme is in feite niks anders dan ‘doorslaan’ in je drang naar goed willen doen. En alles wat doorslaat is per definitie uit balans.

In mijn individuele coaching, coach ik jou in 6 sessies terug kunt naar die balans. En daar hoort zeker bij: terugkeren naar goed is goed genoeg, en daarmee: houdoe perfectionisme, byebye non-stop stress, toedeloe vermoeidheid en welkom enthousiasme, energie en innerlijke rust.